HOOFDINDEX
KOPPELMETHODEN:
FILOSOFIE - INLEIDING - TWEE KOOIEN NAAST ELKAAR - KLEINERE KOOI IN GROTERE KOOI - LOS IN SPECIALE RUIMTE
IN NEUTRALE KOOI BIJELKAAR - IDENTIEKE GEUR - MIX VAN KOPPELINGSMETHODEN - AUTORITJE
GEHEIM VAN DE SMID - TIPS - ADVIEZEN
| Naar boven - Naar hoofdindex |
De filosofie achter een koppeling dient altijdte zijn, dat het welzijn en levensgeluk van twee of meerdere partijen - in dit geval chins - met de koppeling moet zijn gediend. Alle betrokken partijen moeten er dus t.a.v. deze criteria op 'vooruitgaan'.
Onze Stichting hanteert - afhankelijk van de situatie - diverse methoden van koppelen, die u zonder problemen zelf kunt uitproberen:
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Er kunnen diverse redenen zijn om chins te willen koppelen:
Uw chinchilla zit al zijn hele leven alleen. Na het afspenen bij de moeder, heeft hij eigenlijk nooit meer een soortgenoot gezien. Hij is slecht gesocialiseerd en maakt emotioneel een onevenwichtige of zelfs gestoorde indruk. Hoewel u het leuk vindt dat hij zo op mensen is gericht, zou u hem het liefst een maatje geven.
U heeft al een koppeltje chinchilla's en het mannetje ervan is gecastreerd. Als u echter van tevoren had geweten dat het zulke leuke dieren waren, dan zou u deze laatste ingreep nog wel even hebben uitgesteld. In uw hart zou u het liefst een compleet gezinnetje hebben en direct een grote volière bouwen. U overweegt steeds vaker er nog een paar chinchilla's bij te nemen.
U bent met een van uw chinchilla's naar de dierenarts geweest, maar u wist niet dat u niet alleen de patiënt maar ook de rest van het gezin mee moest nemen.Het behandelde diertje blijkt bij thuiskomst niet meer door de achterblijvers te worden herkend en wordt genadeloos door de kooi gejaagd. Het is u er alles aan gelegen om de dieren te herenigen.
U heeft een van uw chinchilla's moeten isoleren i.v.m. een overdraagbare aandoening en/of medische behandeling. De chin wordt na zijn herstel niet meer door het thuisfront geaccepteerd. U wilt niets liever dan dit diertje - dat toch al slachtoffer is - een stukje veiligheid garanderen binnen de groep.
Er heeft een voor uw chins ingrijpende gebeurtenis plaatsgevonden (bevalling, verhuizing, acuut gevaar) en de dieren zijn totaal van streek. Ze schrikken van elkaar, 'blaffen' onophoudelijk en ook na enkele dagen is de situatie nauwelijks verbeterd. U zou graag zien dat zij weer als vanouds met elkaar omgaan.
Er is een chinchilla binnen uw groep gestorven. Zeker als dit de leider betreft, dient de rangorde opnieuw te worden vastgesteld. Ook bij ziekte of (tijdelijke) zwakte van een dominante chin, worden de onderlinge afspraken en spelregels door de dieren vaak opnieuw getoetst. De haren vliegen in het rond. U vraagt zich af of u moet ingrijpen en zo ja, hoe?
De dochter(s) en/of zo(o)n(en) van uw anders zo harmonieuze koppel, komen in de puberteit en tarten het gezag van hun ouders.
De moeder wil niets weten van haar dochter en de zoon doet regelmatig lelijk tegen zijn vader. Het ouderpaar krijgt af en toe ook onderling ruzie. U bent ten einde raad, want u wilt de dieren liever niet scheiden: een compleet gezinnetje lijkt u nu juist zo leuk.In geen van de bovengenoemde gevallen hoeft de situatie echt uitzichtloos te zijn. Er zijn namelijk verschillende manieren om chinchilla's - voor het eerst of opnieuw - bij elkaar te brengen. De belangrijkste methoden worden hieronder besproken
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Dit is de meest voorkomende, door ons gehanteerde koppelmethode. De dieren zitten in open (tralie)kooien, voorzien van een schuilplaats (stenen kruik) en kunnen elkaar zien, horen en ruiken.De kooien staan ongeveer 20 cm. uit elkaar. Hierdoor kan geen fysiek contact plaatsvinden. Als de dieren belangstellend, vriendelijk en rustig op elkaar reageren, worden de kooien na enige tijd tegen elkaar geplaatst. De chins kunnen nu aan elkaar ruiken en elkaar aanraken.
Als alles goed blijft gaan, worden de dieren (meestal de tweede dag) in een voor beide partijen neutrale kooi samengevoegd.
Hierin creëren wij altijd twee schuilplaatsen in de vorm van stenen kruiken. In het midden van de kooi plaatsen wij een groot (schoon) zandbad.
Een flinke pluk hooi, een stronk hout en een kartonnen wc-rolletje dienen ter afleiding.
Toepassing: deze methode kan in diverse situaties worden toegepast, o.a. in de hierboven beschreven situaties a, b, c en d.
TIP
Zorg dat u altijd de beschikking heeft over 1 of 2 kleine reservekooien. Dit komt niet alleen van pas als u chinchilla's (opnieuw) moet koppelen, maar het is ook handig als een van uw dieren onverhoopt gewond raakt of ziek wordt en van de andere moet worden geïsoleerd.
Een kleine caviakooi is voor dit doel uitermate geschikt. Deze kooi heeft een royaal deurtje aan de voorzijde en een grote klep aan de bovenkant. U kunt de chins er dus makkelijk inzetten en weer eruit halen. Ook het zandbad en een slaaphuisje kunnen zonder problemen in een dergelijke kooi worden gezet.
Desgewenst kunt u nog een zitplank in de kooi aanbrengen.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Deze methode wordt voornamelijk gehanteerd bij dieren die elkaar reeds kennen. Meestal is er sprake van een rangordeprobleem. Het kan zijn dat de rangorde nimmer zodanig is vastgesteld dat deze voor alle partijen duidelijk is. Ook kan er sprake zijn van een nieuw rangordeprobleem. De agressor, in het algemeen de meest dominante chin, wordt bij deze koppelmethode altijd in het kleine kooitje geplaatst, het 'slachtoffer' ofwel de lagere in rang, in de grotere kooi.
Zodra de dieren (weer) rustig op elkaar reageren, kan worden geprobeerd de betreffende chins op neutraal terrein (meestal een grote kooi) met elkaar te koppelen.
Toepassing: deze methode kan o.a. worden gehanteerd in de situaties zoals hierboven omschreven onder c en d.
N.B.
Deze methode kan alleen worden toegepast als u over een kooi beschikt met heel royale toegangsdeur òf een kooi met losse onderbak. Als 'kleine kooi' kunt u een zogenaamd tentoonstellingskooitje (foto) gebruiken. Deze zijn o.a. verkrijgbaar bij enkele fokkers (o.a. Chinchillafarm Santiago in Hulshorst) en anders met behulp van nertsengaas en verbindingsringetjes eenvoudig zelf te maken.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Deze methode is met name geschikt voor jonge chinchilla's en bij introverte of neurotische dieren. Ook chinchilla's waarbij het karakter of de persoonlijkheid zich nog niet of onvoldoende heeft gemanifesteerd, komen voor deze methode in aanmerking.
Een groot zandbad vormt ook hier het middelpunt van de ruimte, terwijl op de vloer diverse materialen ter afleiding worden neergelegd.
Toepassing: geschikte methode in de situaties zoals hierboven beschreven onder a, b, c, d, e, f en (in mindere mate) g.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Deze (confronterende) methode heeft zich vooral bewezen bij heel jonge dieren, onzekere chins en ook wel bij oudere chinchilla's van hetzelfde geslacht.
Toepassing: deze methode is een goede keuze in de hierboven beschreven situaties onder e, f, g en - onder bepaalde omstandigheden - in situatie a.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
CHINS WORDEN VOORZIEN VAN EEN IDENTIEKE GEUR
Deze methode passen wij vooral toe bij chinchilla's die elkaar na een quarantaineperiode of na bezoek aan de dierenarts, niet meer herkennen. Chinchilla's herkennen elkaar in het bijzonder aan hun lichaamsgeur. Deze geur kan echter door diverse omstandigheden en in menige situatie veranderingen ondergaan.
Deze omstandigheden/situaties kunnen zijn:
Het hanteren (foto) en/of fixeren van de chin(s) door een persoon (kennis of dierenarts), zeker als deze tevoren heeft gerookt of zojuist zijn handen met een sterk geurende zeep heeft gewassen.
Het behandelen van de chinchilla met geneesmiddelen (oogdruppels, zalf, maar ook orale toepassingen van geneesmiddelen)
Narcose en operatie van uw chin.
Een langdurige quarantaineperiode.
Angst of stress. De chinchilla scheidt zelf een geur af die onrust binnen het koppel of de groep kan veroorzaken.
V
eranderde omgevingsgeuren (een van uw chins heeft b.v even 'lekker' mogen rondhuppelen in een rokerige kamer met bezoek, terwijl de andere chin in een rookvrije ruimte in zijn kooi is achtergebleven.
Een van uw chins is uitgebreid geknuffeld door een buurvrouw die - naar het schijnt - aandelen heeft bij Cacharel. Als uw chin evenlater voorbij sjeest, laat hij u in een bedwelmende walm achter. Zijn maatje denkt dat hij is vreemd gegegaan en neemt hem bij thuiskomst grondig te grazen.
Een brutaaltje onder uw chins heeft met de hond gespeeld en ruikt nu naar 'hond'. De rest neemt hier geen genoegen mee.
Uw chin is per ongeluk in de kattenbak gesprongen en stinkt naar kattenpis. Het thuisfront kan hem niet luchten of zien en wijst hem resoluut de deur.
Uw chin heeft een glas alcohol omgegooid en stinkt naar de drank. Zijn partner heeft een hekel aan dronkaards en vraagt ogenblikkelijk scheiding aan.
Al deze ogenschijnlijk onschuldige - en in uw ogen misschien gezochte - gebeurtenissen kunnen grote gevolgen hebben. Als chinchilla's elkaar niet meer herkennen aan de geur, zien zij elkaar als vreemden. Het territorium wordt verdedigd en de 'indringer' genadeloos aangevallen.
Hoe lossen wij in de praktijk dergelijke problemen op?
Het probleem van 'niet meer herkennen' kan vrij eenvoudig worden opgelost door ervoor te zorgen dat de chins zo snel mogelijk weer over een indentieke geur beschikken.
Resultaat kan o.a. worden bereikt door:Met name de laatste methode is uiterst effektief gebleken vanwege de penetrante kruidnagelgeur.
Het verstrekken van een groot, goed gevuld zandbad, waaraan toegevoegd een weinig talkpoeder met zwavel.
Het besprenkelen van de chins met enkele druppeltjes lavendel- of Johannesolie.
Het besprayen van het achterlijf van de chinchilla's - in het bijzonder rond de staartaanzet - met Acederm wondspray.
Toepassing: deze methode kan o.a. worden toegepast in de situaties b, c en d, zoals hierboven beschreven.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Bij chinchilla's die zich moeilijk laten koppelen, zijn wij soms genoodzaakt gebruik te maken van verschillende koppelingstechnieken. Vooral chinchilla's die praktisch hun hele leven alleen hebben gezeten en psychische stoornissen hebben ontwikkeld, komen voor deze methode(n) in aanmerking.
Toepassing: in alle situaties
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Dit is geen methode op zich, maar eerder een uitbreiding van eerder genoemde koppelingsmethoden. Men kan hiermee een koppeling bespoedigen of een nog wat twijfelachtige relatie bestendigen. Deze 'methode', die ook wel door sommige fokkers wordt gehanteerd, kan echter nooit op zichzelf staan. Als de betrokken chins (door geforceerde, gezamenlijke stress) onderweg tegen elkaar aan gaan zitten, is dit nog geenszins een garantie dat zij elkaar bij thuiskomst niet in de haren zullen vliegen. Slechts bij chinchilla's die elkaar ook al zagen zitten vóór de reis, kan het autoritje net dat noodzakelijke duwtje zijn, waardoor partijen zich definitief aan elkaar overgeven.
Een autoritje geschiedt bij ons dus altijd in combinatie met een echte koppelmethode. Vooral bij jonge dieren, wier karakter en persoonlijkheid nog onvoldoende zijn gevormd en die elkaar (nog) niet kennen, mag men van deze combinatie-methode effekt verwachten. Ook oudere chinchilla's, die altijd samen hebben gezeten, maar wier relatie door omstandigheden (ziekte, medische behandeling) verstoord is geraakt en heel angstige en onzekere chinchilla's kunnen voor deze methode in aanmerking komen.
Toepassing: in alle situaties.
| Naar boven - Naar hoofdindex |
| Naar boven - Naar hoofdindex |
EIGEN CHIN(S) ALTIJD MEENEMEN
Onverschillig of u uw nieuwe chin(s) via een fokker, particulier, opvang, dierenwinkel, tuincentrum of kinderboerderij betrekt: neem altijd uw eigen chin(s) mee als het de bedoeling is om deze dieren met elkaar te koppelen. Wanneer u de chins op een bonafide adresje haalt, zal niemand er bezwaar tegen hebben als u even wilt kijken hoe de te koppelen dieren op elkaar reageren (foto).
Een eerste kennismaking zegt weliswaar niet alles, maar als de chins elkaar direct al in de haren vliegen, kunt u er zeker van zijn dat de koppeling nog wel enige voeten in de aarde zal hebben. U mag zich zelfs afvragen of het wel verstandig is om de aanschaf dan door te zetten. Het kan kort duren, het kan lang duren, maar gedwongen relaties leiden bijna onvermijdelijk tot problemen.
Wanneer de chins elkaar besnuffelen zonder agressie te tonen, dan is het verstandig om uw eigen dieren én de nieuwe chins direct gezamenlijk in de vervoerskooi (foto) te zetten. Beide partijen zullen hierdoor enige stress ervaren. Deze stress is echter niet ongunstig. Het zal de dieren dichter bij elkaar brengen. Als u direct gaat rijden, zal het licht ronkende geluid van de motor van uw auto de chins snel tot rust brengen. De kans is groot dat partijen tijdens de terugreis al knus tegen elkaar aan slapen.
Wanneer u met de dieren thuiskomt, heeft u op deze wijze in principe al een belangrijk deel van de koppeling achter de rug. Nu alleen nog een ontsmette kooi waarin u de nieuwe chins als eerste introduceert en klaar is Kees!
D.w.z. meestal……
NIET OVERDAG KOPPELEN!
Het is aan te bevelen om geen koppelingspogingen overdag te doen. Onze ervaring is, dat dit voor de betrokken dieren toch te veel stress oplevert en daardoor erg dieronvriendelijk is.
Normaal gesproken liggen chins overdag op één oor. Het is niet goed voor hun bioritme om hen dan uit hun slaap te halen. Een chin heeft zijn rust hard nodig. Gestresste of vermoeide dieren zullen ook eerder geïrriteerd zijn en onverdraagzaam op de ander reageren.
N.B.
Een uitzondering moet worden gemaakt voor hyperactieve en extreem angstige chins. Deze dieren zijn over het algemeen heel moeilijk te koppelen. In een dergelijk geval is het juist goed dat de chins wat slaperig zijn. Ze hebben dan minder energie en lopen niet zo snel het risico om onhandig of verkeerd op de andere partij te reageren.
KOPPELSTEEN
In ons opvangcentrum maken wij bij koppelingen o.a. gebruik van een ‘koppelsteen’, met name in situaties waarbij meerdere chinchilla’s bij de koppeling zijn betrokken.
‘Koppelsteen’ is de naam die wij hebben gegeven aan een stenen wijnrek. Dit stapelbare, terracotta element (foto) was tot voor kort gewoon te koop in de bouwmarkt, o.a. bij de Gamma. Hier hebben wij ze echter al een poosje niet meer gezien. Het ziet er naar uit dat deze stenen wijnrekken op dit moment alleen nog maar verkrijgbaar zijn in de betere slijterijen en bij de exclusieve wijnhandelaar.
Wat is de functie, c.q. het voordeel van deze zogenaamde ‘koppelsteen’? De functie van deze ‘koppelsteen’ is primair: bescherming én afleiding bieden aan de te koppelen chinchilla’s. Echter ook voor chinchilla’s die nog maar net met elkaar zijn gekoppeld en waarbij het nog twijfelachtig is of er inderdaad sprake is van een goede match, kan deze steen een uitkomst zijn.
Het grote voordeel van deze steen is namelijk dat er meerdere doorgangen zijn. Wanneer de koppeling toch niet zo’n succes blijkt en één van de partners onverhoopt wordt gemolesteerd, dan heeft deze alle kans (foto) om zich in veiligheid te brengen. Het risico dat de betreffende chin daarbij wordt ingesloten, is nihil. De koppelsteen is namelijk aan beide zijden open.
Het middelste gat onderaan gebruiken wijzelf meestal om hooi in te doen. Het samen hieruit eten geeft doorgaans al een zekere verbroedering bij de te koppelen chins.
![]()
![]()
foto a. foto b. Chinchilla’s die uiteindelijk toch niet voor elkaar zijn bestemd, zullen tegen de tijd dat ze gaan slapen ieder in een eigen gat kruipen (foto a.). Chins die het wél met elkaar zien zitten, nemen meestal plaats op het 'dak' (foto b.) van het stapelelement en kruipen vervolgens knus tegen elkaar aan.
Voor wie regelmatig chinchilla’s moet koppelen – ik denk hierbij in het bijzonder aan hobbyfokkers – is dit stenen wijnrek een absolute aanrader!
| Naar boven - Naar hoofdindex |
Mocht het nu zo zijn, dat alle bovengenoemde methoden lijken
te falen...
neemt u dan a.u.b. contactop met ons: Stichting Vida Nueva.
We hebben heel veel ervaring met het koppelen van chins. Misschien dat wij u een op maat gesneden advies kunnen verstrekken.
En natuurlijk kunt u altijd nog een beroep doen op onze bemiddeling. Wij hebben namelijk altijd nog wel een aantal koppelingsmethoden achter de hand.
Deze methoden kunnen echter uitsluitend worden toegepast door zeer ervaren en deskundige personen. Om die reden worden deze methoden niet door ons vrijgegeven of nader door ons besproken. Beschouwt u ze maar als het 'geheim van de smid'.
Bent u blij met deze informatie? Zou u deze info eigenlijk wel willen gebruiken, c.q. willen doorgeven aan anderen? Neemt u dan vooral even contact met ons op, zodat wij u suggesties aan de hand kunnen doen m.b.t. eventuele bronvermelding en/of het geven van een (diep)link.
Het zondermeer overnemen – al dan niet in eigen bewoordingen - van gevonden informatie is namelijk niet alleen onsportief, maar vooral oneerlijk.
Plagiaat – inclusief alle slimme varianten daarop - zal dan ook onder alle omstandigheden door ons worden aangepakt.